Asset Publisher Asset Publisher

Monitoring zdrowotności drzewostanów - alerty FCI

Nowoczesna ochrona lasu opiera się na szybkim wykrywaniu potencjalnych zagrożeń. W RDLP w Toruniu wykorzystuje się narzędzia teledetekcyjne, w tym system Alertów FCI (Forest Condition Index), który wspiera leśników w identyfikacji drzewostanów o zmienionej kondycji.

System działa na podstawie analizy odbicia światła przez roślinność w różnych zakresach spektralnych. Szczególnie istotny jest wskaźnik NDVI, który porównuje odbicie światła w paśmie bliskiej podczerwieni z absorpcją w paśmie czerwonym. Zmiany tych wskaźników pozwalają wskazać obszary, gdzie zdrowotność drzewostanów uległa pogorszeniu – np. zmniejszenie ilości liści lub ich nieprawidłowe zabarwienie.

Dzięki Alertom FCI leśnicy mogą szybko zidentyfikować miejsca wymagające interwencji i podjąć odpowiednie działania ochronne. System ułatwia planowanie zabiegów, ocenę skutków prowadzonych działań i szybszą reakcję na wszelkie zagrożenia dla zdrowotności lasu.

 


Ochrona upraw i młodników

Szczególną uwagę w ochronie lasu poświęca się uprawom i młodnikom, czyli najmłodszym fazom rozwojowym drzewostanów. Są one najbardziej podatne na uszkodzenia spowodowane czynnikami biotycznymi i abiotycznymi.

Działania ochronne obejmują m.in. właściwe przygotowanie gleby, stosowanie odpowiedniego materiału sadzeniowego, terminowe wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych, a także kształtowanie składu gatunkowego zgodnego z siedliskiem oraz wykorzystywanie odnowień naturalnych, które cechują się większą odpornością na czynniki stresowe.

Jednym z kluczowych zadań ochrony lasu w zakresie upraw i młodników jest ograniczanie uszkodzeń wyrządzanych przez zwierzynę. Na terenie lasów RDLP w Toruniu siedliska intensywnego żerowania znalazły takie gatunki jak jelenie, sarny, łosie i daniele. Młode pokolenia drzew są szczególnie narażone na szkody mechaniczne m.in. zgryzanie pędów, spałowanie (obdzieranie kory), czemchanie i wydeptywanie siewek,  które istotnie ograniczają dynamikę wzrostu upraw i obniżają ich jakość. Skuteczna ochrona upraw i młodników wymaga stosowania wielu metod, które łącznie istotnie zmniejszają ilość wyrządzanych przez zwierzynę szkód. 

Grodzenia siatką leśną stanowią fizyczną barierę, która ogranicza dostęp dużych ssaków roślinożernych do młodych drzew. Projektowanie grodzeń uwzględnia lokalne warunki terenowe, migrację zwierzyny oraz zwyczaje zwierząt, co zapewnia ich wysoką skuteczność.

Równocześnie w ochronie upraw i młodników niezwykle ważne są osłonki mechaniczne na poszczególne drzewka. Plastikowe tuby, siatkowe kosze lub naturalne materiały stosowane bezpośrednio na pędy młodych drzew, chronią je przed zgryzaniem i spałowaniem w najbardziej wrażliwym okresie wzrostu.

Nie mniej istotne są repelenty chemiczne, aplikowane na pędy roślin w celu odstraszenia zwierzyny poprzez nieprzyjemny zapach lub smak. Preparaty te wykazują najwyższą skuteczność, gdy stosowane są równolegle z grodzeniami i osłonkami mechanicznymi, a ich regularne nakładanie, zwłaszcza po opadach deszczu lub śniegu, pozwala utrzymać ochronę na wysokim poziomie.

W RDLP w Toruniu stosuje się także działania, mające na celu odciągnięcie zwierzyny od młodych upraw, takie jak pozostawianie gałęzi i pni drzew po cięciach pielęgnacyjnych – tzw. drzew zgryzowych. W sezonie zimowym zapewniają one alternatywne źródło pożywienia dla zwierzyny i zmniejszają presję na wrażliwe młodniki.

 


Ochrona lasu przed czynnikami abiotycznymi - szkodotwórcza aura

Źródłem zagrożenia dla stanu lasów RDLP w Toruniu są także czynniki abiotyczne, a mianowicie susze, nadmierne opady i wynikające z nich podtopienia, silne wiatry, przymrozki okiść śnieżna.

Jednym z istotnych zagrożeń dla trwałości i stabilności ekosystemów leśnych są szkody powodowane przez czynniki abiotyczne. Ich występowanie podlega corocznej rejestracji i analizie w ramach systemu monitoringu stanu lasów. Do czynników abiotycznych zalicza się przede wszystkim zakłócenia stosunków wodnych, takie jak podtopienia, zalania, obniżenia poziomu wód gruntowych oraz susze, a także skrajne temperatury, zarówno niskie, jak i wysokie, w tym przymrozki wczesne i późne, mrozy, susze mrozowe oraz nadmierną insolację. Istotną grupę zagrożeń stanowią również wiatr, śnieg i grad. W historii regionu największe szkody wyrządziły one m.in. w latach 1981–1982 oraz w 2001 roku. W latach 1981–1982 w wyniku intensywnych opadów deszczu, podtopionych zostało około 10 tys. ha drzewostanów, z których w ramach porządkowania sanitarnego usunięto ponad 150 tys. m³ drewna. 

Wiatr jako czynnik abiotyczny

Wiatr jest jednym z najgroźniejszych czynników abiotycznych oddziałujących na lasy. Może powodować zarówno szkody rozproszone, jak i wielkopowierzchniowe, prowadząc do uszkodzeń pojedynczych drzew, jak i całych drzewostanów. W wyniku silnych i porywistych wiatrów dochodzi do powstawania wiatrołomów, czyli drzew złamanych na pniu, oraz wiatrowałów, czyli drzew wywróconych wraz z systemem korzeniowym. Skutkiem takich zjawisk jest nie tylko bezpośrednia utrata drzew, ale również powstawanie powierzchni otwartych wymagających odnowienia, uszkodzenie infrastruktury leśnej oraz wzrost zagrożeń fitosanitarnych. Szkody wiatrowe często inicjują długotrwałe procesy destabilizacji drzewostanów, wymagające intensywnych działań porządkowych, ochronnych i hodowlanych.

W ostatnich dekadach wiatr istotnie wpłynął na stan lasów Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Toruniu, w postaci huraganu, który miał miejsce nocą z 11/12 sierpnia 2017 roku, określany jako „klęska stulecia”.

W skali kraju nawałnica uszkodziła blisko 70 tys. ha lasów, z czego około 34 tys. ha zostało zniszczonych całkowicie. Największe straty odnotowano w regionie kujawsko-pomorskim, gdzie żywioł doprowadził do całkowitego zniszczenia około 18 tys. ha lasów, a łączna miąższość uszkodzonych drzew przekroczyła 5 mln m³ drewna.

Na terenie RDLP w Toruniu skutki huraganu objęły 14 nadleśnictw, które zostały zakwalifikowane jako nadleśnictwa klęskowe. Huraganowe wiatry spowodowały masowe wiatrołomy i wiatrowały, prowadząc do całkowitego zniszczenia drzewostanów na rozległych powierzchniach oraz poważnych uszkodzeń infrastruktury leśnej. Skala zniszczeń wymusiła wdrożenie nadzwyczajnych działań organizacyjnych, technicznych i gospodarczych, prowadzonych w trybie ciągłym przez kolejne lata. 

Do końca 2019 roku nadleśnictwa klęskowe pozyskały łącznie 5,25 mln m³ drewna pochodzącego z drzew wywróconych i połamanych w wyniku nawałnicy. Należy podkreślić, że nie całe drewno poklęskowe było i jest pozyskiwane, część pozostawiono celowo na powierzchniach niedostępnych, w rezerwatach przyrody, a także w ramach sukcesji naturalnej i działań monitoringowych. 

Równolegle do prac porządkowych realizowano intensywne działania odnowieniowe. W latach 2017–2019 przywrócono las na powierzchni 6,6 tys. ha, co stanowiło około 37% powierzchni poklęskowej. Proces odbudowy lasów był dodatkowo utrudniany przez kolejne czynniki stresowe, w tym długotrwałą suszę oraz gradację kornika ostrozębnego, które w niektórych nadleśnictwach prowadziły do dalszego zamierania drzew i konieczności zwiększenia zakresu cięć sanitarnych. 

Skutki klęski huraganowej z 2017 roku miały charakter długofalowy i wykraczały poza bezpośrednie straty drzewostanów. Obejmowały one zmiany warunków mikroklimatycznych na dużych, otwartych powierzchniach, wzrost zagrożeń fitosanitarnych, znaczne obciążenie organizacyjne nadleśnictw oraz konieczność prowadzenia wieloletnich, kompleksowych działań hodowlanych, ochronnych i planistycznych. Proces odbudowy lasów po tej klęsce pozostaje jednym z największych wyzwań gospodarki leśnej w RDLP w Toruniu w XXI wieku. 

Szkody powodowane przez śnieg

Śnieg, choć powszechnie kojarzony z korzystnym oddziaływaniem na środowisko leśne, może również stanowić poważne zagrożenie dla drzewostanów. Pokrywa śnieżna chroni glebę i rośliny przed mrozem oraz sprzyja lepszemu uwilgotnieniu gleby, jednak w określonych warunkach atmosferycznych staje się czynnikiem szkodotwórczym. Szczególnie niebezpieczny jest mokry, ciężki śnieg długo zalegający na gałęziach drzew lub deszcz przymarzający warstwami do koron.

Zjawisko to określane jest jako okiść i występuje najczęściej przy temperaturach oscylujących wokół 0°C, gdy opady śniegu lub marznącego deszczu powodują szybkie narastanie ciężkiej masy na gałęziach i pniach drzew. Okiść prowadzi do przechylania drzew, łamania gałęzi, a w skrajnych przypadkach do powalania całych drzew. W historii lasów RDLP w Toruniu szczególnie dotkliwym przykładem oddziaływania tego zjawiska był rok 2001, kiedy okiść śnieżna doprowadziła do powstania około 101 tys. m³ śniegołomów.

Drzewa złamane pod ciężarem śniegu określa się mianem śniegołomów, natomiast drzewa wywrócone wraz z systemem korzeniowym to śniegowały. Najbardziej narażone na tego typu uszkodzenia są drzewostany w fazie młodnika i tyczkowiny, czyli w wieku od około 10 do 40 lat, a także drzewa o dużych koronach i stosunkowo słabo rozwiniętych systemach korzeniowych. Ciekawym zjawiskiem jest fakt, że bardziej podatne na uszkodzenia są drzewa rosnące pojedynczo, pozbawione wzajemnego wsparcia, podczas gdy drzewa rosnące w zwarciu mogą dłużej opierać się naporowi śniegu.

W sprzyjających warunkach pogodowych, przy długotrwałych i intensywnych opadach śniegu, szkody od okiści mogą obejmować całe drzewostany, prowadząc do ich trwałego zdeformowania lub zniszczenia. W przeszłości, w okresach szczególnie dużego zagrożenia, stosowano nawet nadzwyczajne metody ograniczania szkód, takie jak strącanie śniegu z koron drzew przy użyciu śmigłowców.

Szkody antropogeniczne w lasach

Antropogeniczne czynniki szkodotwórcze to wszystkie działania człowieka, które w sposób zamierzony lub niezamierzony negatywnie wpływają na zdrowotność ekosystemów leśnych. Do najistotniejszych należą zanieczyszczenia powietrza, wody i gleby, pożary, zakłócenia stosunków wodnych, a także deformacje gruntu. Szczególne znaczenie mają szkody wywoływane przez przemysł, transport, nadmierną penetrację terenów leśnych przez ludzi oraz przypadki szkodnictwa leśnego.

Zanieczyszczenia powietrza, głównie dwutlenek siarki (SO₂), tlenki azotu (NOₓ) i amoniak (NH₃), powstają w wyniku spalania paliw kopalnych w energetyce, przemyśle, sektorze usług i transporcie, a także w gospodarstwach domowych. Emisje te prowadzą do zakwaszenia gleby i wód, osłabienia odporności drzew oraz spowolnienia procesów naturalnej odnowy lasu. Choć w ostatnich dwóch dekadach nastąpiło znaczące ograniczenie emisji SO₂ i NOₓ, wciąż pozostają one istotnym zagrożeniem dla ekosystemów leśnych.

Coraz większe znaczenie ma także problem pozostawiania odpadów w lasach. Na terenach RDLP w Toruniu, szczególnie przy drogach, skrajach lasu czy w pobliżu małych śródleśnych oczek wodnych, śmieci stanowią poważne zagrożenie dla przyrody i wymuszają regularne prace porządkowe, na które w latach 2023–2025 było przeznaczane średniorocznie ok. 2,5 mln zł.

Działania ochronne w lasach dotkniętych szkodami antropogenicznymi koncentrują się na przebudowie i rewitalizacji uszkodzonych drzewostanów oraz rekultywacji terenów zdegradowanych. Dzięki temu możliwe jest przywracanie równowagi ekologicznej, poprawa zdrowotności lasów oraz ograniczenie dalszego negatywnego wpływu działalności człowieka na przyrodę.


Ochrona lasu przed szkodnikami owadzimi

Gradacje owadów, żerujących na drzewach, od dziesięcioleci stanowią jedno z najpoważniejszych zagrożeń dla lasów Pomorza i Kujaw.

Już w latach 1919–1924 lasy Puszczy Bydgoskiej, Puszczy Nadnoteckiej oraz części Borów Tucholskich zostały masowo zaatakowane przez gąsienice strzygoni choinówki. Skutkiem tych wydarzeń były rozległe powierzchnie zrębów i powstanie tysięcy hektarów równowiekowych drzewostanów.

Od lat siedemdziesiątych XX wieku obserwuje się wyraźny wzrost znaczenia foliofagów (owadów żerujących na liściach i igłach). W 1978 roku wystąpiła gradacja brudnicy mniszki, której towarzyszyła strzygonia. Zjawisko to trwało sześć lat i objęło drzewostany wszystkich nadleśnictw RDLP w Toruniu, powodując bardzo poważne szkody. W latach 1981–1987 pozyskano około 7,5 mln m³ drewna posuszowego, czyli ponad dziesięciokrotnie więcej, niż w latach o przeciętnym stanie zdrowotnym lasów.

Osłabione przez owady liściożerne drzewostany stwarzają dogodne warunki do rozwoju owadów wtórnych – kambio- i ksylofagicznych, takich jak korniki, kózki czy smoliki, w tym bardzo groźny przypłaszczek granatek. Gatunki te są często ostatnim ogniwem tzw. choroby łańcuchowej drzewa, prowadzącej do jego zamierania.

Ochrona przed szkodnikami owadzimi opiera się na systematycznym monitoringu, prognozowaniu zagrożeń oraz stosowaniu zasad integrowanej ochrony lasu. W sytuacjach zagrożenia wielkopowierzchniowego prowadzone są zabiegi ratownicze, w tym w uzasadnionych przypadkach zabiegi agrolotnicze, realizowane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Jesienne poszukiwania szkodników pierwotnych sosny – ocena zagrożenia gradacjami

Szczególne znaczenie w ochronie drzewostanów sosnowych mają szkodniki pierwotne, czyli gatunki zdolne do zasiedlania drzew zdrowych lub jedynie nieznacznie osłabionych. Do tej grupy należą przede wszystkim foliofagi sosny, takie jak brudnica mniszka, strzygonia choinówka, boreczniki oraz inne gatunki, których masowe pojawy mogą prowadzić do znacznego osłabienia, a w skrajnych przypadkach do zamierania drzewostanów.

Podstawowym elementem systemu wczesnego wykrywania zagrożeń są jesienne poszukiwania szkodników pierwotnych sosny, prowadzone późną jesienią, po wystąpieniu pierwszych przymrozków. Termin ten nie jest przypadkowy i wynika bezpośrednio z biologii tych owadów. Charakterystyczną cechą wymienionych gatunków jest schodzenie larw z koron drzew w celu przezimowania w ściółce, glebie lub w spękaniach kory, co stwarza możliwość ich skutecznego wykrycia i oceny liczebności populacji.

Poszukiwania polegają na systematycznym przeglądzie wyznaczonych powierzchni obserwacyjnych oraz drzew próbnych, ze szczególnym uwzględnieniem strefy przy pniu i ściółki leśnej. Prace te wykonywane są przez służby leśne nadleśnictw, zgodnie z obowiązującą metodyką i harmonogramem określonym w Instrukcji Ochrony Lasu. Ich celem jest stwierdzenie obecności form zimujących, ich zdrowotności, określając stopień zagrożenia drzewostanów sosnowych w nadchodzącym sezonie wegetacyjnym.

Wyniki jesiennych poszukiwań stanowią podstawę do prognozowania rozwoju populacji szkodników pierwotnych oraz podejmowania decyzji, dotyczących dalszych działań ochronnych. Umożliwiają one wczesne rozpoznanie zagrożenia i ograniczenie ryzyka wystąpienia gradacji o charakterze masowym.

W przypadku stwierdzenia podwyższonego poziomu zagrożenia ze strony szkodników pierwotnych sosny, w kolejnych okresach prowadzone są dodatkowe, doraźne monitoringi. Obejmują one m.in. ścinkę drzew na płachtę w celu oceny liczebności populacji, kondycji larw oraz stopnia ich zdrowotności. Uzyskane w ten sposób informacje pozwalają na precyzyjne określenie skali zagrożenia oraz właściwe zaplanowanie ewentualnych działań ochronnych. 

W Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Toruniu wytypowano ponad 5,5 tys. stałych partii do jesiennych poszukiwań szkodników pierwotnych sosny na terenie 26 nadleśnictw.

Agrolotnicze zabiegi ochronne przeciwko szkodliwym owadom

Agrolotnicze zabiegi ochronne w lasach stosuje się w przypadku masowego zagrożenia drzewostanów przez szkodniki owadzie. Stanowią one istotny, choć kosztowny element ochrony lasu, pozwalający ograniczać szkody w drzewostanach, takie jak np. gołożery, których efektem jest istotny spadek zdrowotności drzewostanów, a nawet całkowite zamarcie drzew. 

Zabiegi te polegają na wykonywaniu oprysków z powietrza przy użyciu samolotów lub helikopterów, z zastosowaniem środków ochrony roślin (ŚOR), dopuszczonych do użycia. Wykonuje się je wyłącznie na podstawie monitoringu i potwierdzonych zagrożeń, gradacji szkodników, takich jak m.in. brudnica mniszka, barczatka sosnówka czy strzygonia choinówka. Dobór preparatów opiera się na aktualnej wiedzy fitosanitarnej i przepisach prawa. W praktyce priorytet mają preparaty biologiczne lub środki o niskiej toksyczności, minimalizujące wpływ na środowisko i organizmy pożyteczne.

Realizacja zabiegów odbywa się zgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności ustawą o środkach ochrony roślin oraz Dyrektywą 2009/128/WE, które dopuszczają stosowanie oprysków z powietrza wyłącznie w drodze odstępstwa, gdy inne metody są niemożliwe lub mniej bezpieczne dla ludzi, zwierząt i środowiska. 

Agrolotnicze zabiegi wymagają kompleksowej organizacji – przygotowania planu działań, uzyskania zezwoleń, koordynacji załóg lotniczych i specjalistów terenowych oraz działań informacyjnych, w tym wprowadzenia okresowych zakazów wstępu na pola zabiegowe.

Choć kosztowne i technologicznie zaawansowane, zabiegi te skutecznie ograniczają populacje szkodników w kluczowych fazach ich rozwoju, zatrzymując gradację i minimalizując szkody w drzewostanach.

Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Toruniu należy do jednostek najbardziej zagrożonych występowaniem szkodników pierwotnych sosny. Największe zagrożenie stanowi brudnica mniszka, której gradacje od 2022 roku są corocznie prognozowane na obszarze od około 10 do 30 tys. hektarów.

 


Choroby lasu

Las, jak każdy żywy organizm, musi przeciwstawiać się stałym zagrożeniom ze strony czynników chorobotwórczych, takich jak grzyby pasożytnicze, bakterie, wirusy. Patogeny te wywołują "choroby zakaźne drzew", które w warunkach RDLP w Toruniu, występują głównie w uprawach, młodnikach oraz w drzewostanach na gruntach porolnych.

Tam też powodują największe szkody. Do najbardziej agresywnych grzybów należy huba korzeni, opieńki, zgorzele, pleśnie i zespół pasożytów powodujący zamieranie pędów sosny. Ten ostatni, w 1996 roku, zaatakował drzewostany sosnowe na powierzchni 160 tys. ha.

Z uwagi na specyfikę chemicznego ograniczania wpływu grzybów pasożytniczych na stan lasu wykonuje się je generalnie tylko w szkółkach leśnych. Na pozostałych powierzchniach zwalczanie i profilaktyka polega na usuwaniu opanowanych przez choroby drzew. Natomiast na gruntach porolnych, w celu zmniejszenia niszy życiowej hubie korzeni, podczas zabiegów pielęgnacyjnych wprowadzany jest do środowiska leśnego antagonistyczny grzyb o nazwie żylak olbrzymi (łac. Phlebiopsis gigantea).

W większości zjawiska chorobowe spowodowane przez grzyby występują w miejscach, w których wcześniej z różnych przyczyn nastąpiło osłabienie kondycji zdrowotnej drzewostanów. Powyższe potwierdza m.in. uaktywnienie się zespołu patogenów powodujących "uwiąd dębu", po wcześniejszych uszkodzenia drzewostanów dębowych przez owady liściożerne i po drastycznym obniżeniu się poziomu wód gruntowych. Zmiany stosunków wodnych oraz stresy wywołane anomaliami pogodowymi są też powodem obserwowanych ostatnio w naszych lasach chorób jesionów, brzóz i olch.


Zdrowy las, to trwały las

Ochrona lasu jako jeden z fundamentów zrównoważonej gospodarki leśnej

Ochrona lasu stanowi integralną część gospodarki leśnej prowadzonej przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych w Toruniu. Jej istotą jest podejmowanie skoordynowanych działań, mających na celu utrzymanie trwałości lasów, zachowanie ich zdolności do samoregulacji oraz zapewnienie ciągłości pełnienia funkcji przyrodniczych, gospodarczych i społecznych.

Zgodnie z zasadami, określonymi w Instrukcji Ochrony Lasu, ochrona lasu obejmuje całokształt działań profilaktycznych, monitorujących i interwencyjnych, ukierunkowanych na zapobieganie powstawaniu szkód oraz ograniczanie negatywnych skutków oddziaływania czynników biotycznych, abiotycznych i antropogenicznych. Kluczowe znaczenie ma przy tym wczesne rozpoznawanie zagrożeń oraz podejmowanie działań, adekwatnych do ich skali i charakteru.

Celem ochrony lasu jest utrzymanie równowagi biologicznej ekosystemów leśnych, zwiększanie ich odporności na czynniki chorobotwórcze, gradacje owadów oraz ekstremalne zjawiska pogodowe. Ochrona ta realizowana jest w sposób zintegrowany, z wykorzystaniem wiedzy z zakresu hodowli lasu, ochrony przyrody, entomologii i fitopatologii, a także nowoczesnych narzędzi monitoringu.

Ochrona lasu bezpośrednio przekłada się na zachowanie oraz utrzymanie zasobów drzewnych i przyrodniczych w jak najlepszej jakości tak, aby mogły one służyć zarówno obecnym, jak i przyszłym pokoleniom. Działania te ukierunkowane są na zapewnienie trwałości i ciągłości istnienia drzewostanów oraz całych ekosystemów leśnych, stanowiących istotny element dziedzictwa przyrodniczego i surowcowego Polski.

Instrukcja Ochrony Lasu
 

 


Liczne pożary

Kujawsko-pomorskie lasy są bardzo narażone pożary. Z tego względu Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Toruniu została zaliczona do I (najwyższej) kategorii zagrożenia pożarowego.

W najbardziej klęskowym 1992 roku odnotowano 643 pożary, w wyniku których spłonęło 4 564 ha lasu. W sierpniu tego samego roku miał miejsce największy pożar w historii RDLP w Toruniu. Wówczas w ciągu kilkunastu godzin pożar strawił prawie 3000 ha podtoruńskich drzewostanów.

 

W 2018 roku odnotowano 236 pożarów, o łącznej powierzchni 33,32 hektarów. Przeciętna powierzchnia pożaru wyniosła zaledwie 0,14 ha i jest jedną z najniższych w kraju. Świadczy to o dobrym funkcjonowaniu systemu ochrony pożarowej lasów.

 

Najbardziej palnymi nadleśnictwami okazały się Nadleśnictwo Włocławek, Dobrzejewice, Toruń, Żołędowo. Ma to związek z bliskością dużych miast (Bydgoszcz, Toruń, Włocławek) i dominacją łatwiej palnych drzewostanów iglastych. Okoliczne lasy są masowo penetrowane przez ludzi, którzy często nie zachowują dostatecznej ostrożności w posługiwaniu się otwartym ogniem. Niestety, najczęstszą przyczyną pożarów były podpalenia.

 

Nie używaj otwartego ognia w lesie, nie wypalaj traw, palenie ognisk dozwolone jest w miejscach do tego wyznaczonych.

Do wczesnego wykrycia ognia i jego ugaszenia leśnicy utrzymują system obserwacyjno-alarmowy. Tworzą go:

 

Punkty Alarmowo-Dyspozycyjne (PAD)

Na terenie RDLP w Toruniu działają 27 punków PAD, które zlokalizowane są w każdym nadleśnictwie. Podstawowym zadaniem takiego punktu jest alarmowanie jednostek ratowniczych i nadzór nad funkcjonowaniem systemu ochrony przeciwpożarowej podległego terenu. Punkt Alarmowo-Dyspozycyjny znajduje się również w biurze RDLP w Toruniu, którego funkcją jest koordynowanie działań na terenie całej RDLP.

 

Dostrzegalnie przeciwpożarowe

W celu wykrycia pożarów prowadzona jest obserwacja lasu z dostrzegalni przeciwpożarowych (58 szt. na terenie RDLP w Toruniu) w okresie zagrożenia pożarowego. Alarm o powstaniu pożaru przekazywany jest do PAD w nadleśnictwie.

 

Leśne Bazy Lotnicze (LBL)

Leśna Baza Lotnicza zorganizowana jest na lądowisku Aeroklubu Pomorskiego w Toruniu, Aeroklubu Włocławskiego i na terenie Nadlesnictwa Rytel, gdzie w okresie zagrożenia pożarowego stacjonują samoloty patrolowo-gaśnicze. Do działań przeciwpożarowych wykorzystywane są również lądowiska innych aeroklubów, m.in. Grudziądzkiego oraz Portu Lotniczego w Bydgoszczy, a także w nadleśnictwach: Dąbrowa i Gołąbki. Użycie samolotów pozwala na szybkie podjęcie akcji ratowniczej i prowadzenie jej w miejscach gdzie dostęp jednostek naziemnych straży pożarnej jest utrudniony.

 

Patrole naziemne

Wszędzie tam gdzie istnieje zwiększone nasilenie powstawania pożarów (obszary o wzmożonej turystyce, zagęszczona sieć linii kolejowych) organizowane są patrole naziemne. Na terenie toruńskiej dyrekcji do tego celu wykorzystywane są 24 lekkie samochody terenowe wyposażone w agregat gaśniczy, dzięki którym możliwa jest szybka lokalizacja pożaru, ograniczenie jego rozwoju do momentu przybycia jednostek straży pożarnej, a nawet całkowite ugaszenie.


W razie pożaru ALARMUJ!
tel. 998