Rezerwaty przyrody to obszary zachowane w stanie naturalnym lub mało zmienionym, ekosystemy, ostoje i siedliska przyrodnicze, a także siedliska roślin, siedliska zwierząt i siedliska grzybów oraz twory i składniki przyrody nieożywionej, wyróżniające się szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, kulturowymi lub walorami krajobrazowymi.

Stanowią najwyższą krajową formę ochrony przyrody, zaraz po parkach narodowych. Z uwagi na cel ochrony ustanawia się rezerwaty leśne, wodne, stepowe, słonoroślowe, faunistyczne, florystyczne, torfowiskowe, przyrody nieożywionej lub krajobrazowe. Nadzór nad tą formą ochrony przyrody sprawuje właściwy miejscowo regionalny dyrektor ochrony środowiska.

Na terenie nadleśnictw Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Toruniu, ustanowiono 102 rezerwaty przyrody o łącznej powierzchni ponad 6900 ha. W wielu z nich chronione są pozostałości i fragmenty dawnych lasów o charakterze pierwotnym, cenne i rzadkie zbiorowiska leśne oraz zagrożone siedliska roślin.

Działania w rezerwatach przyrody określane są na 20 lat w planach ochrony albo maksymalnie na 5 lat w zadaniach ochronnych. Rezerwaty mogą być objęte ochroną:

• ścisłą, gdzie zachodzą naturalne procesy przyrodnicze;
• czynną, w której realizuje się działania ochronne celem poprawy stanu zachowania obszaru np. poprzez usuwanie gatunków inwazyjnych, odkrzaczanie torfowisk, odsłanianie stanowisk światłożądnych gatunków roślin;
• krajobrazową, w której dopuszcza się gospodarcze wykorzystanie terenów, w tym np. wykaszanie łąk, ekstensywny wypas zwierząt czy użytkowanie lasu;

Przykładem chronionego obszaru, w którym występują ww. 3 rodzaje ochrony jest rezerwat przyrody Dolina Rzeki Brdy ustanowiony na terenie Nadleśnictw Tuchola i Woziwoda.

Nadrzędną rolą rezerwatów przyrody jest utrzymanie i ochrona walorów przyrodniczych. Na ogół nie są udostępnione do zwiedzania, rekreacji czy turystki. Zgodę na wejście do rezerwatu, na indywidualny wniosek, może wydać właściwy miejscowo regionalny dyrektor ochrony środowiska.

Odwiedź wirtualnie rezerwat przyrody Cisy Staropolskie imienia Leona Wyczółkowskiego w Nadleśnictwie Zamrzenica.

Spacer po rezerwacie

Wykaz rezerwatów przyrody pozostających pod zarządem nadleśnictw nadzorowanych przez RDLP w Toruniu znajduje w pliku poniżej. Szczegółowe dane o rezerwatach zawierają linki do Centralnego Rejestru Form Ochrony Przyrody przypisane do każdego obiektu.