Dobra wycieczka zaczyna się jeszcze przed wyjściem z domu. Sprawdźmy prognozę pogody, komunikaty nadleśnictwa, stopień zagrożenia pożarowego i ewentualny okresowy zakaz wstępu do lasu. Nad wodą sprawdźmy również, czy wybrane miejsce jest kąpieliskiem i jaka jest aktualna ocena jakości wody. 

Zaplanujmy trasę odpowiednią do wieku, kondycji i doświadczenia uczestników – pomoże w tym portal: www.czaswlas.pl . Powiedzmy bliskiej osobie, dokąd idziemy i kiedy zamierzamy wrócić. Zabierzmy naładowany telefon, powerbank, wodę, niewielki zapas jedzenia, apteczkę, nakrycie głowy, repelent i przyjmowane leki. W lesie może być chłodniej niż na otwartej przestrzeni, ale cień nie chroni przed odwodnieniem.

Pomocne są aplikacje turystyczne, np. „Lasy Kujaw i Pomorza”, umożliwiające korzystanie z map leśnych. Nie polegajmy jednak wyłącznie na telefonie – bateria może się rozładować, a zasięg zniknąć. Warto obserwować oznaczenia oraz słupki oddziałowe. Widoczne na nich numery mogą pomóc służbom określić nasze położenie.

Jeżeli zgubimy drogę, zatrzymajmy się. Chaotyczny marsz często jeszcze bardziej oddala od znanego miejsca. Sprawdźmy mapę i lokalizację, przypomnijmy sobie ostatni rozpoznawalny punkt. Wzywając pomoc, podajmy numer słupka oddziałowego, współrzędne, nazwę parkingu, jeziora, drogi albo pobliskiej miejscowości.

Nie każdy fragment lasu jest dostępny dla odwiedzających. Nie wolno wchodzić na teren prac leśnych, nawet jeśli akurat nie widzimy pracowników. Ścinane drzewa, maszyny i przemieszczane drewno stwarzają realne zagrożenie. Nie wchodźmy na stosy drewna i nie pozwalajmy robić tego dzieciom. Wałki mogą się nagle przesunąć lub stoczyć.

Samochód pozostawmy na parkingu albo w miejscu postoju. Brak szlabanu nie oznacza, że droga leśna jest udostępniona dla pojazdów. Nie parkujmy na suchej trawie i nie zastawiajmy dojazdów pożarowych. W razie pożaru każda minuta ma znaczenie, a zablokowana droga może opóźnić dojazd strażaków.

Latem szczególnie groźny jest ogień. W lesie, na terenach śródleśnych i do 100 metrów od granicy lasu nie wolno go używać poza miejscami wyznaczonymi. Dotyczy to ogniska, grilla i niedopałków papierosów. Jeżeli zauważymy dym lub płomienie, oddalmy się w bezpiecznym kierunku i zadzwońmy pod numer 112. Nie podejmujmy samotnej walki z rozwijającym się pożarem.

Przed wyjściem spójrzmy również na niebo. Podczas silnego wiatru i burzy najlepiej zrezygnować z wyprawy. W lesie łamią się nie tylko stare i chore drzewa. Silny podmuch może złamać także zdrowy konar. Gdy pogoda gwałtownie się pogarsza, przerwijmy wycieczkę i kierujmy się ku bezpiecznemu schronieniu. Samotne drzewo, spróchniały pień ani namiot nie zapewnią ochrony.

Las jest domem dzikich zwierząt. Nie zbliżajmy się do nich, nie karmmy ich i nie próbujmy ratować każdego napotkanego młodego osobnika. Jego matka może znajdować się w pobliżu. Psa prowadźmy na smyczy – dla bezpieczeństwa zwierząt, innych turystów i samego psa. Nie dotykajmy także zwierząt padłych lub zachowujących się nietypowo.

Po spacerze dokładnie obejrzyjmy ciało, ubranie i skórę głowy dzieci. Kleszcza trzeba usunąć możliwie szybko pęsetą albo przeznaczonym do tego narzędziem, chwytając go blisko skóry. Nie smarujemy go tłuszczem, alkoholem ani kremem i nie przypalamy. Miejsce wkłucia dezynfekujemy i obserwujemy.

Nocleg w lesie również trzeba zaplanować. Korzystajmy z miejsc udostępnionych do biwakowania albo z obszarów programu „Zanocuj w lesie”, przestrzegając regulaminu właściwego nadleśnictwa (który znajduje się na stronie internetowej). Możliwość noclegu nie oznacza automatycznej zgody na ognisko, wjazd samochodem czy pozostawienie śmieci.

Wakacyjne bezpieczeństwo nie polega na rezygnowaniu z przygód. Polega na tym, by przygotować się do nich na tyle dobrze, aby z lasu, znad jeziora i z rowerowej trasy przywieźć najlepsze wspomnienia.