Na terenach Wzgórz Szpetalskich w Nadleśnictwie Włocławek zainaugurowano 4 lutego br. projekt, który stanie się ważnym punktem na mapie rekreacji w tej części regionu. Chodzi o powstanie sieci tras rowerowych typu singletrack – zaplanowanych i przygotowanych tak, aby łączyć potrzeby mieszkańców z zasadami ochrony przyrody oraz z prowadzeniem gospodarki leśnej. 

Ponad 10 kilometrów tras i jasne reguły korzystania z lasu
Założenia przedsięwzięcia są konkretne: projekt obejmuje obszar około 79 hektarów, a łączna długość projektowanych odcinków przekroczy 10 kilometrów. Najważniejsze jednak jest nie to, ile powstanie kilometrów, lecz jak zostaną one zaprojektowane i użytkowane. Od początku akcentujemy, że las ma służyć wielu funkcjom – także rekreacji – ale zawsze w sposób uporządkowany, bezpieczny i odpowiedzialny.

- To podpisanie umowy udostępniającej malownicze tereny Zawiśla pod budowę i organizację pierwszych w tym regionie górskich szlaków rowerowych - mówi Mirosław Kędroń, nadleśniczy Nadleśnictwa Włocławek. - To pionierski projekt w tej części regionu. Dotychczas mogliśmy takie trasy spotkać w terenach górskich nadleśnictw, na przykład w Sudetach, w Bieszczadach, w okolicach Bielska-Białej, w górach Izerskich oraz w Trójmieście.

Współpraca, która przekłada się na realne efekty
To, co szczególnie warte podkreślenia, to model działania: projekt wyrósł z inicjatywy oddolnej i energii lokalnego środowiska rowerowego, a następnie został przełożony na formalne, stabilne ramy dzięki współpracy trzech stron: Nadleśnictwa Włocławek, miasta Włocławek oraz pasjonatów MTB. Takie partnerstwo daje szansę na rozwój turystyki rowerowej bez chaosu i bez niepotrzebnych konfliktów w przestrzeni leśnej.
W projekcie kluczowa jest również rola samorządu. Miasto – jako dzierżawca terenu – przejmuje ciężar formalny, przygotowanie dokumentacji oraz kwestie organizacyjno-finansowe, a w dalszej perspektywie także odpowiedzialność związaną z funkcjonowaniem tras. Ten element okazał się istotnym „przełamaniem” wcześniejszych barier i pozwolił przejść od pomysłu do etapu, który realnie otwiera drogę do realizacji.

„Dla każdego” – poziomy trudności, oznakowanie i bezpieczeństwo
Zakładamy, że trasy będą miały różne poziomy trudności – czytelnie oznaczone kolorami – tak, aby korzystać z nich mogły zarówno osoby początkujące, rodziny, jak i bardziej doświadczeni rowerzyści. Osią układu ma być istniejący dukt biegnący grzbietem Wzgórz Szpetalskich – trasa, którą da się pokonać także rekreacyjnie, spokojnym tempem.
Równolegle planowane jest wprowadzenie oznakowania i drobnej infrastruktury porządkującej ruch w terenie. Co ważne: mówimy o rozwiązaniach nietrwale związanych z gruntem, możliwych do przeniesienia lub demontażu – tak, aby nie ingerować w las w sposób nieodwracalny.

Leśna odpowiedzialność
W działaniach Nadleśnictwa Włocławek kluczowe jest dopilnowanie, by przygotowanie i użytkowanie tras nie kolidowało z ochroną środowiska oraz z pracami leśnymi. Zanim doszło do podpisania porozumień, przebieg odcinków był sprawdzany bezpośrednio w terenie – metr po metrze – właśnie po to, by ograniczyć ryzyka i uniknąć rozwiązań, które w przyszłości mogłyby generować problemy.
To podejście jest dla nas oczywiste: rozwój rekreacji w lasach powinien następować w oparciu o planowanie, dialog i dbałość o przyrodę – a nie na zasadzie przypadkowego „wydeptywania” nowych ścieżek.

10 lat współpracy z PTTK i porządkowanie szlaków
Podczas spotkania zwrócono uwagę także na drugi ważny wątek: podpisanie 10-letniego porozumienia Nadleśnictwa z Kujawskim Oddziałem PTTK, dotyczącego szlaków turystycznych. To współpraca, która ma służyć podziałowi zadań, poprawie infrastruktury i bezpieczeństwa użytkowników, a także nowoczesnemu udostępnianiu tras – m.in. w formie śladów GPS, co ułatwi planowanie wycieczek i poruszanie się w terenie.
Prezes PTTK Andrzej Tyrian przypomniał, że oddział działa od 118 lat, a szlaki na tym obszarze to około 200 km tras w różnym stanie, przeznaczonych zarówno do turystyki kwalifikowanej, jak i rodzinnej.
– To są szlaki, które naprawdę ukazują urok, ukazują piękno naszej okolicy. Są to szlaki piesze, ale też mogą funkcjonować jako szlaki rowerowe – mówił Tyrian.

Turystyka rowerowa rośnie – a las może być jej naturalnym partnerem
Widzimy wyraźnie, jak zmieniają się potrzeby społeczne: coraz więcej osób szuka aktywnego wypoczynku blisko domu, w spokojnym otoczeniu i w kontakcie z przyrodą. Dobrze zaprojektowane trasy rowerowe mogą być odpowiedzią na te oczekiwania – pod warunkiem, że będą tworzone w sposób odpowiedzialny, z poszanowaniem lasu i pracy leśników.

Dla Nadleśnictwa Włocławek to przykład, że nowoczesne udostępnianie lasu może iść w parze z ochroną przyrody oraz z gospodarką leśną. A dla mieszkańców – szansa na bezpieczną, atrakcyjną przestrzeń do rekreacji, która nie jest „niczyja”, tylko jasno uporządkowana i oparta o współpracę.