Rezerwat „Dęby Węgrzynowskie” ma powierzchnię 11,87 ha, a jego otulina obejmuje 11,38 ha. Jest to rezerwat leśny, którego celem ochrony jest zachowanie grądu środkowoeuropejskiego z ponad 200-letnimi dębami. W drzewostanie znajdują się okazy liczące około 230 lat – drzewa, które pamiętają kilka pokoleń mieszkańców tych ziem i są żywym świadectwem historii przyrody Pojezierza Gnieźnieńskiego.

Uroczystość otwarcia zgromadziła przedstawicieli instytucji odpowiedzialnych za ochronę przyrody, gospodarkę leśną, samorząd oraz środowisko naukowe. W wydarzeniu uczestniczyli m.in. Ewa Patalas – Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Bydgoszczy, Marek Machnikowski – zastępca Dyrektora RDOŚ w Bydgoszczy i Wojewódzki Konserwator Przyrody, Włodzimierz Pamfil – Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Toruniu, Dariusz Chudziński – Burmistrz Strzelna, a także Józef Drzazgowski – doradca Minister Klimatu i Środowiska Pauliny Hennig-Kloski, reprezentujący również stowarzyszenie Eko-Przyjezierze.

Obecni byli także przedstawiciele świata nauki: prof. dr hab. Stanisław Drozdowski – Dyrektor Instytutu Badawczego Leśnictwa oraz profesor SGGW w Warszawie, dr hab. inż. prof. UPP Bogdan Chojnicki z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, dr hab. prof. UAM Julian Chmiel z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz dr hab. Radosław Plewa z Zakładu Ochrony Lasu IBL. Ich obecność podkreśliła, że „Dęby Węgrzynowskie” są miejscem ważnym nie tylko lokalnie, lecz także z punktu widzenia nauki, ochrony siedlisk leśnych i zachowania różnorodności biologicznej.

W otwarciu udział wzięli również przedstawiciele Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Toruniu, w tym naczelnicy wydziałów merytorycznych, Kierownik Zakładu Ochrony Lasu w Gdańsku Izabela Waszak oraz nadleśniczowie jednostek – Nadleśnictwa Gołąbki i Nadleśnictwa Lutówko. Gospodarzem terenu jest Nadleśnictwo Miradz.

„Dęby Węgrzynowskie” to nie jest zwykły fragment lasu. To miejsce, w którym dobrze zachowany grąd środkowoeuropejski tworzy naturalną, wielowarstwową strukturę lasu liściastego. Dominujące w nim sędziwe dęby mają ogromne znaczenie przyrodnicze. Stare drzewa są ostoją życia dla wielu organizmów – owadów, ptaków, grzybów, porostów i mikroorganizmów związanych z martwym drewnem. W takich miejscach las pokazuje swoją pełną dojrzałość: nie tylko jako zbiorowisko drzew, ale jako złożony ekosystem, w którym każdy element ma znaczenie.

Obszar rezerwatu znajduje się w granicach obszaru Natura 2000 Pojezierze Gnieźnieńskie PLH300026. Jest również powierzchniowym pomnikiem przyrody, ustanowionym rozporządzeniem Wojewody Bydgoskiego z 29 grudnia 1995 roku. To oznacza, że walory przyrodnicze tego miejsca były dostrzegane już wcześniej. Powołanie rezerwatu stanowi jednak kolejny, bardzo ważny krok – wzmacnia ochronę tego fragmentu lasu i pozwala zachować jego najcenniejsze cechy dla przyszłych pokoleń.

Dla lokalnej społeczności utworzenie rezerwatu to powód do dumy. Gmina Strzelno zyskuje miejsce szczególne – cenne przyrodniczo, rozpoznawalne i ważne edukacyjnie. To również przykład, że ochrona przyrody nie jest pojęciem odległym, zarezerwowanym wyłącznie dla parków narodowych czy najbardziej znanych obszarów chronionych. Często zaczyna się tuż obok – w lesie znanym mieszkańcom od lat, przy ścieżkach, którymi chodzili ich rodzice i dziadkowie, pod koronami drzew, które rosły długo przed nami.

Dla leśników to wydarzenie ma również wymiar zawodowy i symboliczny. Pokazuje, że gospodarka leśna i ochrona przyrody są ze sobą ściśle powiązane, a rozpoznanie i zachowanie najcenniejszych fragmentów lasu jest ważnym elementem odpowiedzialnego zarządzania zasobami przyrodniczymi. W przypadku „Dębów Węgrzynowskich” szczególne znaczenie ma ochrona siedliska grądu środkowoeuropejskiego – jednego z leśnych siedlisk przyrodniczych o znaczeniu dla Wspólnoty.

Otwarcie rezerwatu było więc nie tylko uroczystością administracyjną. Było spotkaniem ludzi, których łączy troska o przyrodę – przedstawicieli instytucji publicznych, naukowców, samorządowców, leśników i społeczników. Wspólnym mianownikiem była świadomość, że stare lasy, sędziwe drzewa i dobrze zachowane siedliska są wartością, której nie da się szybko odtworzyć. Na ich powstanie potrzeba dziesięcioleci, a często stuleci.

„Dęby Węgrzynowskie” od teraz oficjalnie dołączają do sieci rezerwatów przyrody województwa kujawsko-pomorskiego. To niewielki powierzchniowo, ale niezwykle cenny przyrodniczo obszar. Miejsce, w którym ponad 200-letnie dęby przypominają, że las jest dziedzictwem – przyrodniczym, kulturowym i społecznym. Dziedzictwem, które warto chronić mądrze, odpowiedzialnie i z myślą o tych, którzy przyjdą po nas.